Aan de vooravond van het referendum over de zelfstandigheid van Zuid-Sudan, worstelt het gebied met de grootste uitbraak van de dodelijke ziekte kala-azar in acht jaar. De ernst van de uitbraak is maar één van de symptomen van de grotere medische en humanitaire crisis die de regio treft, stelt Artsen zonder Grenzen. 

Zuid-Sudan heeft te kampen met een schrijnend gebrek aan gezondheidszorg, chronische ondervoeding, regelmatige uitbraken van eenvoudig te voorkomen ziekten en onveiligheid die levens kost en hele gemeenschappen op de vlucht doet slaan.

Zonder behandeling sterven bijna alle kala-azarpatiënten, binnen een
periode van één tot vier maanden. Weet een patiënt op tijd een kliniek te
bereiken, dan is de overlevingskans 95 procent. Eind november 2010 had
Artsen zonder Grenzen in de deelstaten Boven-Nijl, Unity en Jonglei 2.355
kala-azarpatiënten behandeld, acht keer het aantal van vorig jaar.

Kala-azar, of leishmaniasis visceralis, is een verwaarloosde tropische
ziekte die overgebracht wordt door de zandvlieg. De ziekte is endemisch in Zuid-Sudan. Symptomen zijn onder meer een vergrote milt, koorts,
verzwakking en gewichtsverlies. De ziekte komt vooral voor in arme,
afgelegen en instabiele regio’s met zeer beperkte gezondheidszorg.

De uitbraak van dit jaar werd nog verergerd doordat de weerstand van de
bevolking al ondermijnd was door een toename van ondervoeding. In de eerste tien maanden van 2010 nam Artsen zonder Grenzen 13.800 ernstig ondervoede patiënten op, 20 procent meer dan in de vergelijkbare periode in 2009 en 50 procent meer dan in heel 2008.

Daarbij komt nog dat tienduizenden Zuid-Sudanezen momenteel terugkeren uit het noorden van het land, vooruitlopend het referendum in januari. Zij worden daardoor blootgesteld aan de ziekten die endemisch zijn in het zuiden, naast kala-azar ook malaria, mazelen, meningitis en tuberculose. Hun komst betekent een enorme aanslag op de al beperkte middelen, waaronder water, voedsel en medische zorg.

Zij krijgen ook te maken met de onveiligheid, waar de bevolking van
Zuid-Sudan al tijden onder te lijden heeft. Volgens berichten zijn alleen
al dit jaar 900 mensen gedood en 215.000 inwoners verdreven uit hun
woonplaatsen. Ze sloegen op de vlucht voor tribaal geweld, rebellengroepen als de LRA uit Uganda en andere milities.

Artsen zonder Grenzen werkt in Sudan sinds 1979. De organisatie heeft 27
projecten in 13 deelstaten en verzorgt primaire en secundaire
gezondheidszorg, noodhulp, voedingsklinieken, reproductieve zorg,
behandelingen voor kala-azar, counseling, chirurgie, kindergeneeskunde en verloskundige zorg.