| Orgaandonatie workshop Libanon |
Lees hieronder hun verslag.
Het doel van deze conferentie was voornamelijk om orgaandonatie, met name deceased donation (donatie na overlijden), onder de aandacht van (Libanese) medisch studenten te brengen en ze te trainen om potentiële donoren te herkennen, het hersendode lichaam in goede conditie te houden en hoe consent van de familie te verkrijgen. Het is de bedoeling dat met goede training medische studenten een brug kunnen gaan vormen tussen medische professionals en de Libanese gemeenschap en later als ze arts zijn zich zullen inzetten voor orgaandonatie. 1. Educatie
We hebben veel geleerd van deze workshop. Met name omdat ze best diep op de technische aspecten in gingen. Dus bijvoorbeeld wat voor problemen er optreden bij het “goed houden van een lichaam” dat hersendood is. Daarnaast werd ook uitgebreid ingegaan op het hersendood protocol. Dit werd ook toegelicht door middel van een demonstratie (zie foto).
Verder hebben we ook veel geleerd over hoe orgaan en weefsel donatie in Libanon geregeld is. Het blijkt dat in Libanon het allemaal redelijk goed is geregeld, in vergelijking met andere landen in het Midden-Oosten. Zo er is een nationale organisatie: de NOOTDT. Dit is de organisatie die zorgt voor registratie en een wachtlijst (vergelijkbaar met Nederland). Er zijn echter nog niet veel donor geregistreerden. Daarom is er in Libanon (maar voornamelijk ook in andere landen in het Midden-Oosten) vooral sprake van donatie bij leven. In andere landen waar er geen nationale organisatie/systeem is ben je dus als patiënt volledig afhankelijk van familie als je bijvoorbeeld een nier nodig hebt.
In de Libanese wet ligt vastgelegd dat de familie moet mee beslissen over orgaandonatie; dus ook als de overledene al bij leven had aangegeven donor te willen zijn moet alsnog de familie om toestemming worden gevraagd. Een probleem is dat in Libanon het principe van hersendood nog niet overal en door iedereen wordt geaccepteerd ook al staat dit in de Libanese wet vastgelegd.
In Libanon doen vergelijkbare fabels over donatie de ronde als in Nederland. Een van de hardnekkigste onwaarheden waar men in Libanon mee te maken heeft is dat artsen minder hun best zouden doen als ze weten dat je donor bent. Dit gerucht was zelfs zo hardnekkig dat dit een reden was voor een lid van de organizing comité om nog geen donor codicil te hebben ingevuld; iets wat ons behoorlijk verbaasde. Dit laat wel goed zien waar precies de moeilijkheden liggen rond orgaandonatie: namelijk de houding en de ideeën van mensen.
Zoals we hierboven aangaven is donatie bij leven nog erg belangrijk in de landen in het Midden-Oosten bij gebrek aan deceased donation. Hiervan zijn twee vormen: related living donation en non related living donation. Van de eerste is sprake als bijvoorbeeld een ouder aan een kind doneert of bij getrouwde partners (man-vrouw); deze vorm is legaal. Van de tweede vorm is bijvoorbeeld sprake als homoseksuele partners of buren/vrienden doneren. Deze vorm is in principe officieel verboden in Libanon, maar men (medici) probeert de grenzen hiervan wat op te rekken en het toch te doen, simpelweg omdat het heel hard nodig is. Er was ook een spreker uit Koeweit en die het idee opperde om non related living donation te stimuleren door mensen wat geld en bijvoorbeeld een ziektekostenverzekering te geven als ze een nier of een deel van de lever afstaan.
Tijdens de workshop werd ook aandacht besteed aan religie. Er werd ingegaan op de standpunten van de islam (soennitisch en sjiitisch) en van het christendom met betrekking tot orgaandonatie. Dit deel van het programma was helaas lastig te volgen omdat er Arabisch gesproken werd.. Gelukkig was er iemand die het voor ons wilde vertalen, zodat we de grote lijnen van de lezingen en de discussie toch mee hebben gekregen. Het komt er op neer dat in principe beide godsdiensten positief staan ten opzichte van orgaandonatie.
2. Peer educatie
In Libanon wordt er op kleine schaal aan peer-educatie gedaan maar dit staat nog in de kinderschoenen en vindt uitsluitend plaats via campagnes van de NOOTDT. LEMSIC houdt zich vooral bezig met het bekend maken van orgaandonatie en de mogelijkheden en rol van toekomstige artsen hierbij.
We hebben dus helaas geen ervaringen kunnen delen en nieuwe ideeën voor ons peer educatie project (het scholierenproject) op kunnen doen. Wel hebben we met een aantal mensen gesproken over het donorproject in Nederland en het Nederlandse systeem rondom orgaandonatie.
3. Training
Tijdens deze workshop werd ook aandacht besteed aan het stellen van de donatievraag. Na een korte introductie vond er een rollenspel plaats (in het Arabisch) waarin het stellen van de donatie vraag werd nagespeeld. Bij deze uitvoering van het rollenspel werd duidelijk dat het heel moeilijk is om de donatie vraag goed te stellen en om hier een goed moment voor te vinden; je moet deze niet te vroeg stellen (de familie moet er aan toe zijn) maar ook niet te laat (de kwaliteit van de organen wordt steeds slechter naarmate er langer gewacht wordt).
Ten eerste is het moeilijker dan je denkt om de familie te overtuigen van het feit dat hun dierbare echt overleden is; dat hersendood echt onomkeerbaar is. Als de familie hiervan overtuigd is, is het de beurt aan de transplantatiecoördinator om te beginnen over orgaandonatie. Dit terwijl de familie nu het liefst met rustgelaten wil worden om te rouwen. De familie weet vaak heel weinig over orgaandonatie, ze denken daarnaast vaak dat hun dierbare na orgaandonatie niet begraven kan worden of dat hij/zij helemaal verminkt wordt. Daarnaast weten de nabestaanden ook vaak niet wat het standpunt van het geloof is ten opzichte van orgaandonatie. Hierdoor wordt er heel vaak geen toestemming tot donatie verleend.
Wat een grote steun in de rug is van zowel de artsen als de nabestaanden is een wilsbeschikking van de patiënt. Dit maakt het gesprek voor de artsen makkelijker maar ook voor de nabestaanden is het makkelijker om een beslissing te nemen als ze weten wat de wil van de overledenen was. Dit onderstreept nog maar eens het belang van het laten registreren als donor, maar ook het bespreekbaar maken hiervan en het wegnemen van onwaarheden rondom orgaan en weefseldonatie.
Programma
Zaterdag:
- Organisatie rondom orgaan en weefsel donatie in Libanon
- Vaststellen hersendood
- Rol van eerste hulp artsen bij potentiële donoren
- Problemen rondom het in stand houden van hersendood
- Benaderen familie en stellen van de donatievraag
- Uitname organen & verdere procedure
Gala diner (met als gasten o.a. de minister van gezondheid en decanen van
verschillende universiteiten)
Zondag:
- Donatie bij leven
- Religieuze aspecten
- Awareness rondom orgaan en weefsel donatie
|
Sophie Mooij en Lisette Knoop, twee leden van de Standing Committee on Public Health reisden naar Beirut om de 1st NOODTD-lb Workshop on Organ Procurement” die gehouden werd van 26 t/m 27 september 2009, bij te wonen. De workshop werd georganiseerd door LEMSIC (Lebanese Medical Students International Committee; member van IFMSA) in samenwerking met METCO (Middle East Transplant Coördinator Organization) en NOOTDT (National Organization for Organ and Tissue Donation and Transplantation). Het was een tweedaagse workshop waarbij op vrijwel alle aspecten rondom orgaandonatie werd ingegaan.